20 thg 11, 2020

Từ ước mơ làm một tờ báo miễn phí đến viết blog

Hồi xưa mình từng ước mơ làm một tờ báo miễn phí. Nhưng tát nhiên là không được, vì còn phải lo sinh kế, và việc làm một tờ báo là không đơn giản. Mình thỉnh thoảng vẫn viết những thứ tản mạn, những câu chuyện khi đi làm ở các nơi, gửi cho bạn bè đọc. Nhiều người nói mình viết blog đi, có khi ăn khách. 

Sau hơn chục năm, thời thế công nghệ thay đổi, nay đi viết blog thật rồi! Mời đọc những suy nghĩ của năm đó. Trừ cách làm thay đổi thì nhiều suy nghĩ vẫn còn đúng.

Chưa biết có ăn khách đến đâu, kéo dài bao lâu, nhưng việc này thực sự thích, thì cứ làm thôi.

Chuyện năm 2008: Ước mơ làm một tờ báo miễn phí.

Năm 2002, khi mới đến Canada được ít ngày, lúc ngồi đợi xe điện ngầm, thấy một người đàn ông đọc báo xong và ném vào…thùng rác, tôi tiếc ghê gớm, mắng thầm: “ cái đồ không biết tiết kiệm, không đọc nữa thì để trên ghế cho người khác lượm đọc chứ!”. Lúc đấy, trong suy nghĩ của tôi, báo chí không chỉ là mang lại thông tin, như những báo tôi mong đợi ở quê nhà, mà chủ yếu còn để tôi rèn luyện ngọai ngữ nữa. Khi tôi kể lại bức xúc này với một người bạn qua đây đã lâu, mới biết đó là báo miễn phí, có thể lấy vào mỗi sáng ở lối vào các nhà ga xe điện ngầm. Thế là từ đó mỗi sáng tôi đều đặn lấy một tờ.


Tuy thông tin mà tờ báo này đăng không phải là những tin nóng hổi, sốt dẻo, đa phần là các tin tức đăng lại từ các tờ báo khác, với văn phong và từ vựng bình dị, mộc mạc, dễ hiểu. Thế nhưng một người bình thường, có thể tìm thấy mọi thông tin cần thiết trên đấy. Từ những tin tức pháp luật mới ra, thông tin kinh tế, tình hình chính trị, an ninh thế giới; đến những tin vụn vặt mang tính giải trí về cô đào này anh tài tử nọ, vận động viên kia, v.v. đều có thể tìm thấy trên đó. Một người lơ mơ về một đất nước mới như tôi, còn có thể tìm thấy trên đó thông tin cập nhật vô cùng hữu ích về thời tiết, về chương trình ti vi hàng ngày  cùng với điểm đánh giá, giúp dễ dàng chọn lựa kênh nên xem. Người ta cũng có thể tìm thấy trên đó những tranh luận, ý kiến của độc giả về một vấn đề nào đó. Ngoài ra, tờ báo dành một trang cho các rao vặt và một số trang để quảng cáo. Đây chính là thu nhập cho các nhà sản xuất báo bên cạnh chi phí hỗ trợ của chính phủ.

Khi tôi qua Pháp, tôi cũng thấy hình thức tương tự của tờ báo miễn phí này. Chỗ có thể lấy báo cũng là lối vào các trạm xe điện, nơi mà đảm bảo các cư dân thu nhập trung bình trở xuống đều hàng ngày đi qua. Việc với tay lấy tờ báo, liếc mắt qua các dòng tít trong lúc chờ xe là quá dễ dàng và tiện lợi. Tôi không dám chắc tất cả các nước phát triển đều làm như vậy, nhưng theo thông tin tôi biết thì ở Úc, Mỹ cũng đều có báo miễn phí. Nơi để là các khu mua sắm nhiều người qua lại. Và chắc chắn là họ có lý do đúng đắn để phát hành các tờ báo như vậy.

Tuổi trung niên tập xe đạp - Lợi ích và cần chú ý những gì?

Một chuyến đi cam go đến Stockholm

Trước tiên, tờ báo hữu ích cho tôi là điều không phải bàn cãi. Sau nữa, tôi tin chắc rằng tờ báo còn giúp ngay cả người bản xứ có thu nhập trung bình trở lại, cơ hội cập nhật đầy đủ thông tin tối thiểu. Giúp cân bằng dân trí về khía cạnh thông tin giữa các tầng lớp trong xã hội.

Khi rời Canada về Việt Nam, tôi đã suy nghĩ rất nhiều về công việc tương lai của mình. Tôi luôn cảm thấy nếu chỉ đi làm, nuôi sống và có thể là làm giàu cho bản thân mình, đóng góp một phần nhỏ cho xã hội vẫn còn chưa đủ. Tôi luôn mong mỏi cả đất nước mình cùng phát triển, và bản thân tôi phải làm điều gì đó thực sự có ích cho cộng đồng. Tôi cảm thấy vô cùng buồn vì sự kém hiểu biết về pháp luật, tình hình chính trị đất nước của người dân, gây nên những chuyện dở khóc dở cười. Tôi hoang mang về những nỗi trái ngang, cực khổ của người phụ nữ. Tôi cay đắng vì họ cam chịu. Tôi giận dữ vì những người đàn ông bê tha rượu chè, những ông chồng vũ phu. Tôi xót xa vì các em nhỏ sinh ra từ các cuộc hôn nhân không hạnh phúc, thiếu sự chăm sóc, giáo dục mà đi vào con đường tội lỗi. Tôi cảm thấy mình nhỏ bé, yếu đuối và bất lực vì không làm được gì cho họ, không làm được gì để biến cải họ.


Trong những ngày suy nghĩ miên man “tìm một con đường, tìm một lối đi đó”, mong ước làm một tờ báo miễn phí đã hình thành trong tôi. Tôi hi vọng đem được thông tin đến khắp hang cùng ngõ hẻm. Tôi mong rằng những thông tin nhỏ nhoi trong các tờ báo hàng ngày đó sẽ dần cải thiện được dân trí nơi quê mùa thôn dã. Giúp  họ hiểu biết hơn, hướng họ về lối sống tích cực hơn. Chỉ là nhón tay để lấy và dành chút ít thời gian để đọc, chắc người ta không có gì phải ngần ngừ cả. Mỗi ngày một ít, mưa dầm thấm đất, chắc chắn thông tin đến được với mọi người sẽ có hữu ích về nhiều mặt.

Khi tôi trình bày ý tưởng này với một người bạn làm kinh tế, nó đặt ra cho tôi một loạt các câu hỏi hóc búa : tờ báo mong ước của tôi, ngoài việc đó là một tờ báo miễn phí thì nó sẽ khác gì với các tờ báo thông thường? Nếu không có sự hỗ trợ chính phủ thì tôi sẽ phải tiến hành thế nào? Nếu đã là các thông tin cũ thì tại sao không phải tiến hành theo cách khác : thu gom các báo phát hành ngày hôm trước rồi phân bố đến các vùng thu nhập thấp. Hơn nữa, người ta có thể nghe đài, xem ti vi để đón nhận mọi tin tức kia mà, đâu nhất thiết phải đọc báo. Chưa kể đến việc xin thành lập một tờ báo không phải là một việc đơn giản. Tôi còn nhớ rất kỹ câu nói của bạn tôi : nếu không suy nghĩ kỹ về những điều này, ý tưởng của tôi chỉ mãi mãi là ý tưởng mà thôi. Mà cũng không phải là ý tưởng duy nhất, vì chắn chắn là cũng có nhiều người đã từng nghĩ đến rồi, đâu cần đợi một người không chuyên nghiệp, dính dáng đến báo chí gì như tôi nghĩ đến.

Màu sắc của thực phẩm và tác dụng đối với sức khỏe

Tình anh chị em và tài sản thừa kế

Điều này lại làm tôi phải tiếp tục vắt óc suy nghĩ. Thông tin từ báo đài đương nhiên là có, nhưng dù sao cũng là “gió thoảng qua tai”. Cầm một tờ báo người ta có thể lưu lại thông tin xác thực hơn, có thể đọc đi đọc lại nhiều lần tuỳ ý. Vì vậy mà người ta có thể nhớ đến hoặc suy nghĩ về các vấn đề mà tờ báo đề cập sâu sắc hơn, kỹ lưỡng hơn. Chính vì các ưu nhược điểm khác nhau mà các phương tiện thông tin này mới có thể cùng lúc tồn tại.

Cách thu gom báo cũ rồi phân phối cũng là một cách làm hay, có nhiều ưu điểm. Trước tiên là ai cũng có thể thấy cách này ít phức tạp hơn rất nhiều so với việc xây dựng riêng một tờ báo, bởi không cần lực lượng phóng viên, biên tập viên, không cần trụ sở, xưởng in, mà chỉ cần duy nhất lực lượng thu gom phân phối. Tuy nhiên ưu điểm này cũng đồng thời là khuyết điểm. Một tờ báo cần phải hướng đến một nhóm độc giả nhất định và phải có các bài viết phù hợp với đối tượng của mình. Có vậy thì chỉ cần nhắc đến tờ Văn Nghệ là người ta biết đó là tờ báo hướng về những người yêu thích văn nghệ, nhắc đến tờ An Ninh Thủ Đô thì người ta có thể tưởng tưởng trong đó có nhiều bài viết liên quan đến pháp luật, v.v.

Tờ báo miễn phí hướng về độc giả có thu nhập trung bình trở xuống, đa phần sẽ là giới công nhân, nông dân, vì vậy thông tin cũng cần phải chọn lọc hợp lý, dùng văn phong cho phù hợp với cách tiếp nhận, thể hiện của họ thì mới đạt được hiệu quả cao. Điều này thì các tờ báo có sẵn không thể thỏa mãn được. Thêm vào đó, thông tin hiệu quả luôn phải có hai chiều, từ toà soạn đến độc giả và ngược lại. Nếu không có phản hồi, bài viết từ chính độc giả, thì người làm báo không phải sẽ xa rời quần chúng lắm sao. Hơn nữa, còn mục rao vặt, quảng cáo, sẽ làm sao có được nếu không có một tờ báo, một trụ sở?

Như vậy là cách thu gom và phân phối lại báo cũ có thể gạt qua một bên, nhưng tôi sẽ phải tiến hành như thế nào để biến ước mơ của mình thành hiện thực? Trước tiên là tôi sẽ viết lách để quen dần với việc viết báo. Qua đó, tôi cũng xây dựng mối quan hệ của mình với những người làm báo, để tìm những người cùng chí hướng. Tôi cho tôi mười năm để làm điều này. Không quá dài để tôi nản chí, cũng không quá ngắn để tôi thu thập đủ kinh nghiệm. Đây cũng là thời gian để tôi tích lũy kinh tế cho riêng mình. Nếu tôi không tự lo được cho mình thì chẳng thể lo được cho ai cả. Dĩ nhiên, nếu như có ai đề nghị hợp tác để tiến hành ý tưởng sớm hơn, tôi cũng không có lo gì để từ chối. Thế kỷ này là thế kỷ của hợp tác, đoàn kết. Đó chính là sức mạnh của những con người nhỏ bé.

 Không phải các nhà cách mạng của chúng ta xưa nay đều bắt đầu bằng làm báo để tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân hay sao? Hiệu quả của phương pháp này rõ ràng đã thấy qua các thời kỳ lịch sử. Chắc chắn tôi không phải là người tiên phong trong lĩnh vực này, chỉ là người nêu lại một ý tưởng. Và mong ý tưởng của tôi có thể thành hiện thực trong thời buổi hiện tại mà thôi. Nếu như có sự hỗ trợ của chính phủ, nếu như có sự hỗ trợ của những người tâm huyết, người góp công, kẻ góp sức, tôi tin sẽ có ngày có một tờ báo miễn phí phát hành ở Việt Nam.

Nhím Tiểu Thư

SHARE

Author: verified_user

0 comments: