17 thg 7, 2021

 Những tháng năm rực rỡ : hướng về Hà Nội

Những tháng năm rực rỡ : hướng về Hà Nội

(Bài viết đã đăng báo Thanh Niên : Những tháng năm hướng về Hà Nội | Hà Nội thành phố tôi yêu | Thanh Niên (thanhnien.vn) và được chọn in sách "Hà Nội thành phố tôi yêu". Đây là bản thảo gốc).

Tôi được bạn cùng phòng trọ cho nghe bài hướng về Hà Nội (tác giả Hoàng Dương) vào một buổi tối mùa thu năm 2000, khi tôi mới chân ướt chân ráo ra Hà Nội trọ học. Hà Nội lúc đó rất lạ lẫm, khó ưa, khó gần. “Hà Nội ơi…thấu chăng lòng khách bơ vơ”, diễn tả thật đúng tâm trạng của tôi. Và thế là bài hát ngay lập tức vào trái tim tôi.

Lúc đó, tôi mới chỉ là cô gái 24 tuổi, lần đầu được sổ lồng đi học xa. Như cách tôi kể với mấy đứa cháu, là tôi phải làm cuộc cách mạng để tìm tự do. Đúng là tuổi trẻ đầy năng lượng, đầy khí chất. Đi xây dựng vương quốc của riêng mình, không ngần ngừ, ít tính toán. Nói đi là đi. Đúng là tôi có tự do. Tự do có đi kèm một chút trốn chạy. Trốn chạy những thân quen đang trở nên xa lạ, khiến trái tim tôi chưa thể ngừng thổn thức.

Tháp Rùa – Hồ Gươm

Từng bao ngày ngóng chờ được lang thang ở Hồ Gươm, đến khi thật sự dạo những bước đi đầu tiên, lúc đó là buổi sáng mùa thu, mặt trời dịu nhẹ. Một tâm hồn tràn ngập nỗi niềm trống vắng vì xa cách, bước lơ đãng trong buổi sáng tinh khôi, bỗng giật mình khi nghe giọng hát Hồng Nhung trong trẻo từ tiếng loa. Lời bài hát “Nhớ mùa thu Hà Nội” (tác giả Trịnh Công Sơn), cất lên trong một không gian hoàn hảo, bỗng trở nên sâu xa lắng đọng lòng người. Cảm xúc đầu tiên đó, thật khó phai nhòa và không dễ có lại.

Nhớ những ngày đầu thu đó, trời mưa không to lắm, nhưng thường mưa rất dai, làm con đường đến trường trở nên rất lầy lội. Tôi đi bộ đi học, che bằng dù, lúc nào cũng bị bùn bắn bẩn quần. Nhưng cái cảm giác được cầm dù đi dưới mưa rất thú vị. Nhất là khi các con đường nhỏ và ngắn, nhà cửa hai bên rất thấp, để những tán cây dương vươn lên thật cao, những lá nhỏ, nhìn trong mưa thật yếu đuối và mềm mại. Và thường chỉ có mình tôi đi trên phố, với những suy nghĩ lung tung chẳng đâu vào đâu. Tôi không cảm thấy lạc lõng trong cái không gian đó, mà cảm thấy được sống trong một thế giới khác, an bình, lãng mạn, không phải lo lắng điều gì. Trái tim tôi dần được chữa lành như vậy.

Ngày sắp rời Hà Nội đi xa, tôi thường trầm tư, cố gắng gom nhặt, ghi nhớ những cảm xúc, những kỷ niệm, những hình bóng của mái nhà, con phố, những sinh hoạt bốn mùa, những đổi thay của gió, nắng, mưa, những tiếng cười, giọng nói của những người bạn. Họ vẫn hay trêu rằng tôi yêu Hà Nội thật rồi đó. Nhớ về Hà Nội lúc này là nhớ về hết thảy, rất chung chung, không có gì riêng biệt.

Trong thời gian học ở nước ngoài, một lần, tôi mở bài hát “Hướng về Hà Nội cho một người bạn, dân Hà Nội thứ thiệt nghe. Chẳng biết có phải lần đầu không, nhưng bài hát cũng ngay lập tức vào danh sách yêu thích của bạn ấy. “Hà Nội ơi, nỗi lòng gởi gấm cho nhau…”. Bài hát như sợi dây kết nối chúng tôi với nhau. Hà Nội trở nên thân thiết hơn rất nhiều, vì gắn kết với riêng một người. Khác với tâm trạng bơ vơ lần đầu, trái tim nhỏ bé của tôi giờ đây lại rộn rã khi nghe bài hát. Bài hát và giai điệu vẫn thế, chỉ có tôi là khác.

Rồi theo năm tháng, sợi dây kết nối vẫn thế, vẫn như khi nó được ra đời, rất truyền cảm để kết nối những tâm hồn đơn côi, dù cho hai con người được kết nối năm xưa không còn kết nối gì với nhau nữa… Hà Nội gắn liền với những hoài niệm một thời tuổi trẻ nằm yên một góc.

Lá thu ở Hồ Gươm 

Rồi theo tháng năm, tôi là dân Sài gòn, mà không hiểu sao cứ kết bạn với hội Hà Nội. “Hà Nội ơi, biết người còn có trông mong, hướng về ai nữa hay không”…Phải rồi, muốn gắn bó với một vùng đất, chỉ cần có những người bạn ở đó. Mỗi lần đi đâu, chơi hay công tác, nếu buộc phải ghé qua Hà Nội, chẳng bao giờ tôi ngần ngại, vì tôi biết mình luôn được tiếp đón. Tình yêu Hà Nội cứ được duy trì cùng những người bạn vậy đó.

Tình yêu ấy, coi vậy mà cũng lúc thăng lúc giáng chứ không yên bình. Cũng đôi lần, tôi chán ngán Hà Nội. Chán cái vẻ thâm u trầm buồn tôi từng yêu mến. Chán những cơn mưa phùn dai dẳng tôi từng thấy thú vị khi đi học dưới tán ô. Chán hết thảy mọi thứ... Rồi cảm xúc ấy cũng qua nhanh như gió mùa đông bắc. Hà Nội vẫn luôn có vị trí đặc biệt trong lòng tôi.

Đặc biệt như những người bạn…

Đặc biệt như bốn mùa…

Đặc biệt như từng con phố…

Vâng, đấy là tình yêu Hà Nội của tôi.

Nhím Chung Nhi.
Sài Gòn muôn phương

Sài Gòn muôn phương

 1. Đến và ở lại.

Ông nội tôi từ miền Trung vào Sài Gòn lập nghiệp. Bố tôi đi tập kết rồi quay về Sài Gòn làm việc sau hơn hai mươi năm. Anh chị em tôi được sinh ra ở khu mỏ than Quảng Ninh, rồi mới vào Sài Gòn  theo bố mẹ. Chúng tôi lớn lên ở Sài Gòn và có nhiều người thân, hàng xóm, bạn bè, mà đa phần cũng di chuyển từ đâu đó đến, từ đời ông bà hay bố mẹ. Sài Gòn dung nạp người tứ xứ chúng tôi như vậy đó.

Tới lượt mình, những người tứ xứ đến Sài Gòn, hấp thu sự khác biệt nơi này để hòa nhập. Tôi còn nhớ cô hàng xóm từ miền Bắc vào càu nhàu : “bánh thì gọi là bánh Da Lợn, da lợn thì gọi là da heo!”. Hoặc cô bạn tôi, cười nắc nẻ kể lại cho tôi câu chuyện tìm đường: “trời ơi, rẽ phải người ta nói là quẹo mặt!”. Ấy nhưng chỉ một thời gian sau, “da heo” hay “quẹo mặt”, nếu xuất hiện trong câu chuyện của họ, xuất hiện rất tự nhiên.

Một lần đi nhổ hành

Sài Gòn đồng hóa họ lúc nào, chính bản thân họ cũng không rõ, bởi đâu cần phải cố gắng gì. Chỉ đơn giản đến sống và làm việc. Chỉ đơn giản chấp nhận những tiếng dạ thưa, những danh xưng anh Hai, cô Ba, má Sáu v.v để trở nên gần gũi. Chỉ đơn giản mỗi người một việc, nhỏ có, lớn có, từ thùng nước, tủ bánh mì miễn phí, tủ quần áo “ai cần thì lấy, ai có thì cho”, những suất cơm cho người vô gia cư, đến những quán cơm xã hội, cây gạo ATM, v.v.

Chị Trân Phạm gửi suất cơm cho người vô gia cư.

Sài Gòn vậy đó, luôn sáng tạo trong việc cho và nhận. Không bó gọn ở riêng nơi này, người dân Sài Gòn luôn cùng cả nước “Thương về miền Trung”, “Chung tay vì người nghèo”, chống covid-19, góp tiền mua vắc xin, v.v.  Cũng không phải mới mẻ, những địa danh “ngã tư Bảy Hiền”, “cầu Thị Nghè”, “ngã ba ông Tạ”, v.v., gắn liền với câu chuyện về những người Sài Gòn tử tế từ xưa, là những minh chứng hùng hồn về tình người nơi đất này.

Làm sao để giao dịch online an toàn

2. Đi và trở về.

Từ Sài Gòn, khoảng những năm 90, một số bạn tôi đi xuất cảnh. Có một số bạn thất lạc, nhưng may mắn vẫn còn giữ được liên lạc với nhiều người. Đến những năm sau đó, một số bạn có học bổng đi học ở xa, Nhật, Úc, Anh, v.v. Tôi thì ra Hà Nội. Dù ở các địa điểm, múi giờ khác nhau, chúng tôi vẫn giữ liên lạc thường xuyên.

Sau 3 học kỳ học ở Hà Nội, tới lượt tôi qua Canada thực tập. Ngày đó, tôi có 500 đô la chuẩn bị cho chuyến đi, nghĩ cũng hòm hòm đủ. Qua đến nơi, sau khi hoàn tất thủ tục, sẽ nhận được học bổng, đủ để chi tiêu, không phải lo lắng gì. Tuy nhiên, V., người bạn bên Mỹ, gửi tặng tôi một khoản tiền. Tôi chần chừ không muốn nhận vì thấy mình cũng không thiếu. V. nói V. đã đi làm, có dư tiền rồi, V. giúp đỡ tôi một chút, sau này tôi đi làm, có dư tiền thì lại lan tỏa đến những người khác, như vậy tốt hơn. Nghĩ cũng hợp lý, nên tôi nhận.

Không ngờ, số tiền đó cần thiết cho tôi. Tôi tiêu hết tiền mang theo, chỉ còn ít xu lẻ, mà học bổng hai tháng bị trục trặc chưa sử dụng được. Tôi lại cần mua thuốc. Hôm đó, tôi ghé vào một tiệm thuốc tây, tìm được một vỉ thuốc, vừa đúng số tiền xu còn lại. Tôi quên mất là giá ghi ở quầy chưa bao gồm tiền thuế 15% ở xứ này. Thế nên, ở quầy thu ngân, tôi không có đủ tiền để thanh toán. Tính trả lại, thì anh bán hàng nói với tôi bằng giọng miền Nam, hỏi thăm tôi và bảo cứ lấy thuốc đi, anh sẽ bù chỗ thuế tôi không có đủ cho! Cử chỉ đó làm tôi thấy rất ấm áp. Khoản tiền nhỏ lúc đó lại cực kỳ cần cho tôi.

Vào đầu những năm 2000, điều kiện xin nhập tịch vào Canada rất dễ. Các bạn của tôi, rất nhiều người xin ở lại. Ngày đó, tôi cũng có lăn tăn cái được cái mất giữa ở lại và quay về, nhưng sau cùng, tôi vẫn muốn quay về. Chọn lựa đó, lúc đầu khá chông chênh. Nhưng tận một năm sau, khi cuộc sống ở Sài Gòn dần vào guồng quay và ổn định, tôi mới dám chắc là mình đã chọn lựa phù hợp cho chính mình. Và ngoài kia, tôi biết, có rất nhiều anh chị em, cô chú, đã ra đi khắp nơi trên thế giới, đã thành danh, cũng chọn quay về.

Mà dù cho quay về hay không, cũng đâu có gì quan trọng. Bất chấp dịch covid-19, lượng kiều hối về Sài Gòn vẫn cao kỷ lục đó thôi. Những con người nơi đây, dù ở tại chỗ hay đi muôn phương, vẫn gìn giữ tình người, vẫn bằng cách này hay cách khác, góp phần nhỏ của mình cho gia đình, bạn bè, và cho cái tên thân thương “Sài Gòn”.

Nhím tiểu thư.

 Hương vị Sài Gòn

Hương vị Sài Gòn

Trước khi biết đến cái tên “Sài Gòn”, tôi chỉ biết đến cái tên “miền Nam”. Bởi mỗi lần bố tôi từ miền Nam ra, các cô chú trong đó gửi cho rất nhiều đồ ăn và quần áo. Tôi vẫn nhớ mùi thơm ngọt ngào của kẹo dừa, bánh tráng sữa và sự ấm áp của một cái áo bằng dạ. Mùa đông mặc thì ấm không chê vào đâu được. Ở khu mỏ Quảng Ninh, cả xóm không ai có được cái thứ hai giống như thế.

Chiếc áo dạ từ miền Nam gửi ra

Năm 1982, tôi gần sáu tuổi, bố tôi được chuyển công tác về Sài Gòn. Lúc đó đang là giữa năm học của anh chị tôi, lại chưa được cơ quan sắp xếp chỗ ở dài lâu, nên bố mang tôi vào trước, khi nào hết năm học thì đón anh chị cùng mẹ tôi vào sau.

Mới vô, tôi được chú Thế đến đón lên ở cùng với bố vài ngày. Sau vài câu hỏi thăm, chú ghé mua ngay cho tôi một ổ bánh mì Như Lan. Vì theo chú, ở Sài Gòn là phải biết và phải thưởng thức món này. Hương vị của bơ, pa tê, chả lụa, đồ chua, hành ngò, hòa quyện làm nên hương vị thơm ngon của ổ bánh mì, tận mấy chục năm sau tôi vẫn còn hình dung ra được.

Một buổi sáng khi được bố chở đi bằng xe đạp, tôi cho chân vào căm lúc nào không biết! Chân tôi sây sát nhiều. Trong khi bố tôi lúng túng, tôi nước mắt ngắn dài vì đau, thì bà con chung quanh chạy đi mua bông băng, thuốc đỏ về sát trùng băng bó cho tôi, miệng luôn xuýt xoa “tội nghiệp quá, chắc con nhỏ phải đau lắm”. Mùi hăng hắc của thuốc đỏ bốc lên, tiếng xôn xao cùng ánh mắt lo lắng của bà con làm tôi quên đau, nín khóc lúc nào không hay. Lần đầu tiên tôi thấy và biết mùi thuốc đỏ trong hoàn cảnh như vậy đấy.

Nắng qua hiên nhà - kỷ niệm về bố

Bố tôi công tác ở Thủ Đức, cách Sài Gòn 20 cây số. Vì điều kiện sinh hoạt ở đó không phù hợp, tôi được gửi ở gia đình cô Thìn, chú Hữu, bạn thân của bố. Cô chú nhận nuôi tôi và không nhận tiền nong gì cả. Ở nhà cô chú, tôi lần đầu được thưởng thức các món của người miền Nam, khổ qua dồn thịt, ba chỉ xào mắm ruốc, canh chua cá lóc, v.v. Hương vị của các món ăn đặc trưng này trở nên thân quen và ưa thích với tôi qua từng ngày, dù ban đầu có đắng và hôi.

Canh chua cá lóc

Một hôm mải chơi, tôi theo trẻ con trong xóm đi xa tít. Hôm đó, tôi mặc cái áo bà ba mới tinh được cô chú cho. Tôi rất hãnh diện vì cái áo đẹp và lạ trong mùi vải mới thơm tho. Nhưng khi chơi rượt bắt, tà áo bay phất phơ, trẻ con cùng xóm mỗi đứa túm kéo một cái thì áo rách lên tới nách. Mãi trưa không thấy tôi về, cả nhà cô chú tỏa ra đi tìm và vô cùng lo lắng. Lần mò mãi thì cũng tìm ra tôi. Lần đó tôi bị quỳ gối và mắng rất nhiều. Ngày đó, tôi không hiểu được đi lạc hay bị bắt cóc là như thế nào. Mãi sau này hiểu ra thì mới thấy bị phạt như thế là quá nhẹ.

Toàn cảnh một vụ trộm hết tiền trong tài khoản ngân hàng

Tôi còn bị mắng mỏ thêm một lần nữa. Chẳng là tôi có hẳn một bao tải đồ chơi, do cô Dung, đồng nghiệp của bố tôi cho, vì con cô ấy đã lớn. Bao tải đồ chơi ngày đó rất đáng giá, mà tôi nào có biết. Nên khi hai anh em trẻ con cùng xóm “dụ dỗ” tôi đổi đồ chơi lấy mận ăn là tôi đổi luôn! Trái mận ngày đó màu trắng phớt xanh, hương vị ngọt dịu và thơm mát làm tôi mê đắm. Mãi thì bao tải đồ chơi chỉ còn rất ít và mọi người cũng phát hiện ra. Toàn bộ đồ chơi được hai anh em đem qua trả cho tôi dù khóc sướt mướt. Người lớn thì cười nói vui vẻ, thỉnh thoảng quay sang bọn chúng tôi mắng vì “thương vụ” này.

Sau tám tháng ở nhà cô chú thì cả nhà tôi đoàn tụ. Dù sống xa gia đình, khoảng thời gian này của tôi vẫn luôn vui vẻ, đầm ấm. Cả nhà vô cùng nhạc nhiên vì lúc này tôi đã nói giọng miền Nam, lại còn có thể ăn được cả ớt, khổ qua, mắm ruốc. Bởi ớt đâu có cay xè trong ổ bánh mì thịt, khổ qua đâu có đắng khi dồn thịt hầm, và mắm ruốc thì đâu có hôi khi xào cùng thịt ba chỉ. Tôi đã hòa nhập và trở thành người Sài Gòn nhanh như vậy đó.

Hồi tưởng lại, Sài Gòn đến với tôi đầy ắp hương vị, mà ẩn sâu trong đó là biết bao nghĩa tình, tình bạn bè, chòm xóm, đồng nghiệp và cả tình của những người xa lạ. Đến hôm nay, Sài Gòn vẫn không thay đổi, vẫn bình dị như những món ăn hàng ngày, nhưng lại rất cần thiết, hễ đi xa thì lại rất nhớ.

Sài Gòn đón nhận người tứ xứ như gia đình tôi vào lòng, mỗi người một hương vị khác nhau, dung hòa tất cả sự khác biệt. Không có ghét thương hay ưu ái một hương vị nào. Mỗi hương vị vẫn nhè nhẹ tỏa hương của riêng mình và hòa quyện cùng nhau, tổng hợp thành một hương vị mới, hương vị Sài Gòn.

Nhím tiểu thư.

6 thg 7, 2021

Tình chị mà duyên em

Tình chị mà duyên em

Chị và anh học cùng lớp cấp 3. Chị dễ thương, xinh xắn, nấu ăn rất ngon. Anh đẹp trai, hát hay đàn giỏi. Họ là một đôi rất đẹp. Ra trường, không ai đậu đại học. Ngày đó thi đại học còn rất khó khăn.

Để tránh phải đi bộ đội, đi chiến trường Campuchia khốc liệt, gia đình anh chạy cho anh một suất đi xuất khẩu ở Tiệp Khắc. Chị thì an phận ở nhà buôn bán. Ngày chia tay sướt mướt, thề non hẹn bể.

Sau 2 năm nơi xứ người, anh viết thư nói chị hãy quên anh đi, xem anh như người bạn. Có người bạn chung bên đó cũng kể rằng anh có người khác rồi. Cũng đành thôi, vì xa mặt cách lòng, mà cuộc sống xứ người gian khổ. Tình đầu trong sáng ngây thơ, chưa đủ gắn bó giúp anh vượt qua cô đơn nơi xứ người. Hẳn là anh tìm thấy người phù hợp hơn nơi đó.

Chị buồn rầu, sau một thời gian thì cũng chấp nhận sự theo đuổi của một người khác, nên vợ nên chồng. Việc buôn bán ngày một phát đạt, con cái đề huề, gia đình hạnh phúc.

Sau gần 30 năm, anh vẫn tay trắng lặn ngụp xứ người. Lần đầu về Việt Nam, không hiểu sao, anh lại gặp và cặp bồ với em ruột của chị! Cô em li dị chồng và làm ăn thất bát mà chị phải cưu mang nhiều lần. Họ đi chơi với nhau và đem về cho chị một cục nợ, mà chị phải thanh toán.

Thôi thì tiền bạc không nói làm gì, nhưng chị cảm thấy có chút đau lòng. Sao không phải là người khác, mà lại là em ruột của mình? Sĩ diện của anh ở đâu, mà anh để cho chị thanh toán cục nợ kia! Rồi thì họ tha nhau qua xứ người, cũng là khuất mắt.

Chắc hẳn ai rơi vào cảnh này mới hiểu được nỗi lòng của chị. Qua cơn bão lòng, thôi thì chị cũng mong họ hạnh phúc.

 

Nhím tiểu thư.

Cái gì của mình là của mình

Cái gì của mình là của mình

Họ là nhóm 7 người, 6 nam, 1 nữ, cùng xóm, cùng trường. Chơi với nhau thân thiết từ cấp 1, đi đâu cũng có nhau. Rồi một dạo, bỗng dưng họ để ý thấy, người này đi chơi thì người kia không đi. Họ bèn họp lại, đá nàng ra khỏi nhóm, ai đến với nàng thì nàng chọn, để lại mấy đực rựa đi chơi với nhau như trước.

Mọi chuyện ổn thỏa. Nàng đến với một anh. Anh thì công tử nhà giàu. Nhà nàng thì lúc đó mới nổi, so với nhà anh chưa là gì. Nàng được giáo dục theo kiểu cũ, khắt khe. Họ quen nhau một thời gian, không hiểu sao anh ngãng dần ra. Nàng buồn lắm. Những lúc gặp gỡ bạn bè chung vẫn tâm sự “không hiểu sao lại như thế!”.


Anh tránh mặt nàng, bị nhóm bạn bè chê trách. Vì cùng xóm cùng chơi từ bé, sao lại như thế, dù gì thì cũng phải là bạn nhau chứ. Thế nên, hôm đó, sinh nhật anh, anh giới thiệu người yêu, anh cũng mời nàng. Trong tiệc, bạn của nàng còn thấy đau lòng, huống gì là nàng. Nhưng mọi người đều cười và chúc phúc cho họ.

Rủi thay, mới tốt nghiệp đại học, công việc chưa đâu vào đâu, gia đình cô người yêu bắt anh chọn : hoặc là cưới liền, hoặc là cô ấy đi lấy Việt Kiều. Mới 22 tuổi, gia đình anh không đồng ý, anh cũng chưa sẵn sàng. Thế là cô ấy lên xe hoa với Việt Kiều. Anh sầu muộn một thời gian.

Rồi không rõ anh làm thế nào, mà họ quay lại bên nhau. Hạnh phúc lắm. Ấy nhưng mà lần này, gia đình nàng kiên quyết không đồng ý cho nàng yêu anh. Sợ anh công tử, sẽ làm nàng khổ, cũng bắt nàng đi lấy Việt Kiều. Họ chia rẽ hai bạn trẻ, bắt nàng đi gặp gỡ, làm quen anh Việt Kiều. Anh sầu muộn tập hai.

Nhưng nàng có cách của nàng. Vì nàng yêu anh, nên nàng làm cho anh Việt Kiều chán nàng mà bỏ qua. Rồi nàng bị cấm ra khỏi nhà gặp anh, rồi ba nàng ốm nặng ép nàng bỏ anh. Nàng vẫn vượt qua.

Sau nhiều năm ngăn cấm bằng đủ mọi cách không được, cuối cùng thì anh và nàng được lấy nhau. Đám cưới diễn ra vui vẻ.

Sau hai mươi năm, họ vẫn bền chặt đi bên nhau, có 3 mặt con. Trái ngược với suy nghĩ của mọi người rằng anh công tử có thể làm nàng khổ, anh chăm con rất giỏi, lại yêu chiều vợ. Hai vợ chồng làm ăn khấm khá lắm.


Có lần, thằng bạn tính qua rủ anh đi uống cà phê, mới đến trước cửa, nghe nàng quát anh chăm con gì đó, hết hồn, né đi luôn. Gặp nàng, hỏi có chuyện đó không, nàng cười nói lâu lâu cũng lên cơn xíu thôi.

Mong hạnh phúc của họ tiếp tục bền lâu. Nàng xứng đáng được hưởng hạnh phúc, vì đã dám sống cho tình yêu và chọn lựa của mình. Mong các bậc cha mẹ không nên suy diễn cấm đoán làm khổ con mình.

Cũng may mà nàng kiên định.

Nhím tiểu thư.